Apps en gamesAppsHoe bescherm je jouw kind tegen onrealistische social media?

Hoe bescherm je jouw kind tegen onrealistische social media?

Kinderen en tieners zijn erg gevoelig voor de mening van anderen. De roep om realistische filmpjes en fotos wordt steker maar op sociale platformen voert het tegenovergestelde nog de boventoon. Hoe bescherm je je kind tegen deze onrealistische sociale media? En hoe zit het met (negatieve) invloed van filters, bewerkingen, cosmetische ingrepen en de hoeveelheid likes? In dit artikel gaan we hier dieper op in.

Meisje maakt selfie en filters zijn zichtbaar en een voorbeeld van onrealistische social media

De wetenschap over onrealistische social media

In februari 2021 stuurde 3vraagt, onderdeel van EenVandaag Opiniepanel, een vragenlijst naar jongvolwassenen. Hierin werd gevraagd of filters op social media een negatieve invloed hebben op hoe ze over hun uiterlijk denken. Van de jongens gaf met 27% meer dan een kwart aan dat dit het geval is en 44% van de meiden antwoordde hierop bevestigend. Hoewel een interpretatie van zulke enquêtes vrij complex is omdat er verschillende factoren meespelen, blijkt een gesprek hierover dus wel onwijs belangrijk. Onder punt twee benoemen we nog een ander onderzoek.

Voorzichtigheid is hierbij geboden want de wetenschap is verdeeld over de invloeden van social media. Veel onderzoek is enkel gericht op (een slechter) zelfbeeld of competitiedrang door middel van likes. Ook bestaat de vraag of je onderzoeken uit bijvoorbeeld Amerika wel één op één kan doortrekken naar de situatie en jongeren in Nederland. En zijn de invloeden van elk platform hetzelfde? Houd dit in je achterhoofd en schiet niet meteen in paniek bij elke analyse die je tegenkomt. Dit is niet nodig.

Stap 1: Wees niet bang het gesprek aan te gaan

Dit is de 1 bij het artikel: hoe bescherm je jouw kind tegen onrealistische social media?.

Het is een open deur, maar de eerste stap is hierover het gesprek aan te gaan met je kind op gelijkwaardig niveau. Ga erin met een open mind en zonder je zoon of dochter meteen te veroordelen. Start de dialoog bijvoorbeeld door te vragen of ze vandaag nog op Instagram of Snapchat (of een ander platform) hebben gezeten. Je kan ook vragen welk platform zij zelf het leukste vinden en waarom. Op deze manier creëer je een opening zonder het meteen zo zwaar te maken.

Vervolgens kan je op een natuurlijke manier je kind het voortouw laten nemen. Vraag of ze wat grappige of mooie filmpjes kunnen laten zien; laat merken dat je geïnteresseerd bent in wat zij doen en laat daarna het gesprek lopen zoals het loopt. We gaan hier bij punt 3 wat verder op in.

Stap 2: Vergeet je jongen(s) niet

Als we het hebben over onrealistische schoonheidsidealen denken we vaak aan onze dochters, nichtjes en/of zusjes. We moeten echter niet onze jongens uit het oog verliezen. Zij krijgen ook met schoonheidsidealen te maken. Je kan hierbij denken aan spiermassa, maar ook aan huidconditie, kapsel en een gebruind lichaam. Een ook een eventuele druk om likes te verzamelen is niet voorbehouden aan meiden.

Dit is de 2 bij het artikel: hoe bescherm je jouw kind tegen onrealistische social media?.

Dian de Vries promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam op een onderzoek naar de invloed van social media op ons lichaamsbeeld. Een van de resultaten betrof de wens een cosmetische chirurgische behandeling te ondergaan. Frequent gebruik van socials voorspelde een toename in deze wens. Jongeren die vaker op social media zitten, hechtten na een jaar meer waarde aan hun uiterlijk dan jongeren die dit niet doen. Zij waren als gevolg hiervan sneller geneigd cosmetische behandelingen te ondergaan. Deze effecten speelden even sterk bij jongens als bij meisjes.

Vergeet dus niet óók met je zoon (of o.a. broertjes, neefjes) te babbelen. Voor hen is dit net zo belangrijk.

Stap 3: Luister naar je kind

Filters, cosmetische chirurgie en bewerkingen: deze drie elementen zijn niet uit social media weg te denken. Accepteer dus ook dat je kind hier veel van meekrijgt en wellicht ook zélf filters gebruikt en bewerkingen toepast (‘editen’). Filters bestaan ook voor video’s, zoals filters of bewerkingen die je dunner doen lijken. Veel jongeren beseffen zich dat er op o.a. TikTok en Instagram filters worden gebruikt of dat veel influencers cosmetische behandelingen hebben ondergaan. Ondanks dit besef kan dit onbewust best invloed hebben.

Dit is de 3 bij het artikel: hoe bescherm je jouw kind tegen onrealistische social media?.

We vallen in herhaling maar wederom: bekritiseer niet meteen door iets te roepen zoals: “Alles op Instagram is zo nep hè! Al die meisjes hebben aan zich laten sleutelen. Echt erg!”. Het is dan lastig voor je kind om open naar je te zijn. Zij beleven veel plezier aan social media en op deze manier wijs je iets af dat in hun leven een belangrijke rol speelt.

Heb je een open dialoog weten te startten (zie punt één)? Mooi zo! Vraag aan ze hoe ze zich voelen als ze bepaalde beelden op de sociale platformen zien. Informeer hoe ze zich voelen over hun eigen lichaam. Wees begripvol en medelevend als ze het idee te hebben buiten de boot te vallen of aangeven dat ze iets dwarszit.

Stap 4: Onrealistische schoonheidsidealen

Dit is de 4 bij het artikel: hoe bescherm je jouw kind tegen onrealistische social media?.
Danae Mercer (Instagram)

Benoem ook het verschil tussen realistische lichamen en onhaalbare en onrealistische schoonheidsidealen. Speel bijvoorbeeld in op het momentum van de online Body Positivity beweging (#bodypositivity). Een andere optie is samen eens een TikTok-video te kijken en deze even te pauzeren en de beelden te bespreken.

Praat over hoe elk lichaam er anders uitziet maar dat het belangrijkste is dat je gezond bent en wat je (met je) lichaam kán in plaats van hoe het eruit ziet. Sommige mensen gaan erg ver om het zogenaamd ‘perfecte lichaam’ te verkrijgen, zoals extreem diëten of obsessief sporten – vind je kind dit normaal? Of beseft hij/zij dat dit onveilig en ongezond is? En hoe zit het met cosmetische chirurgie? Denken ze dat je direct kan zien of iemand aan zich heeft laten sleutelen? Allemaal zaken die je kunt behandelen als het aankomt op onrealistische social media.

Stap 5: Niets is wat het lijkt: in scène zetten (‘staging’)

Het in scène zetten van foto’s valt een beetje in het verlengde van filters en editen. Dit proces noemen we ‘stagen’ en speelt een aanzienlijke rol als we het hebben over onrealistische social media. Sommige influencers hebben altijd goed licht, mooie kleding en goed weer. Ook zit hun haar goed en staat hun eten altijd mooi op de foto én maken ze geweldige selfies. Veel kinderen weten niet hoeveel moeite en tijd dit kost. Hoewel het spontane kiekjes lijken, zijn ze dit absoluut niet. En daar zit het gevaar. Het dagelijks leven ziet er namelijk helemaal niet zo uit, ook niet voor de Instagrammer zelf.

Soms gaan er wel 100 of 200 foto’s doorheen voordat er eindelijk eentje geschikt wordt gevonden voor plaatsing. Er worden ringlampen gebruikt voor het perfecte licht als er in de camera wordt gekeken of juist eentje die een zonsondergang nabootst voor de mooie en zachte glow van golden hour. Bij grotere influencers zit er vaak een licht- en geluidteam bij, maar ook visagistes en haarstylisten maken hier deel vanuit.

En soms valt staging samen met editen. Stel, iemand heeft op straat een prachtige foto gemaakt met perfect licht, de juiste outfit en mooie make-up (met dank aan het team en heel veel tijd) máár op de foto blijkt toch dat er op straat wat klein straatafval zichtbaar is. Dan wordt er ge-edit. Het straatafval wordt weggehaald, de muur witter en de lucht blauwer. Soms worden er gewoon mensen uitgehaald als dat beter uitkomt!

Is je kind ook op de hoogte van deze praktijken? Het is namelijk minder bekend dan

Goed idee: Realistische influencers die tegengeluid zichtbaar maken

Tot slot: laat je kind influencers zien en/of volgen die het tot hun missie hebben gemaakt om bloot te stellen hoe bijna alles op social media onrealistisch en fake is. Zij laten de ‘echte’ wereld zien en wat er allemaal aan de perfecte foto te pas komt. Hier wat voorbeelden:

  • Rianne Meijer – een Nederlandse influencer die vooral grappige Insta vs. Reality posts maakt
  • Danae Mercer – Laat zien wat er aan te pas komt om een perfect plaatje te maken en hoe o.a. ‘de juiste hoek’ bepaalt of je er ‘perfect’ uitziet of gewoon als jezelf. Plaatst ook veel posts met zelfliefde
  • Georgie Clarke – Influencer die haar onzekerheden deelt en hoe je er heel anders uit kan zien door op bepaalde manieren te poseren

Social media apps kindvriendelijk maken

Het aanpassen van de instellingen op de sociale media van je kinderen is verstandig als je je zorgen maakt. Zo leggen wij uit hoe je Instagram kindvriendelijk maakt, maar ook TikTok en Snapchat.

Astrid
Astrid
Ik weet nog goed hoe ik op jonge leeftijd zat te prutsen met HTML om een klein online dagboek wat op te leuken met roze kleurtjes. Taal, tekst en technologie horen bij mij. Soms lijken de nieuwste snufjes uitdagend, maar ik ben ervan overtuigd dat iedereen het in zich heeft om hieraan plezier te beleven. Mijn grootste interesses liggen bij Apple, coderen, apps en gadgets.

Recente tips

Populair deze week