Een kleine 2,5 jaar geleden zag ChatGPT het levenslicht. Een innovatief staaltje van wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Als de toen enige beschikbare online tool gebaseerd op kunstmatige intelligentie, had men geen keuze: als je de mogelijkheden van AI wilde verkennen, deed je dat met ChatGPT, punt. Sindsdien hebben LLM’s (Language Learning Models) en AI-zoekmachines op zijn zachtst gezegd de wereld veroverd. Maar hoe kun je hier slim op inspelen als gebruiker wanneer het aankomt op het vertalen van je teksten? Als professioneel en erkend vertaalbureau weten wij bij Vertaalbureau Perfect precies waar je op moet letten bij een vertaling. In deze blog geven wij je zes tips om de best mogelijke AI-vertaling te genereren.
Tip 1: Kies de juiste tool voor de klus
Na een gewaagde eerste zet van OpenAI met ChatGPT’s lancering in november 2022, popten er al snel concurrenten op. Denk aan Google’s Gemini, Claude, Perplexity, Microsoft Co-Pilot en meer. Deze tools proberen onderling onderscheidend te zijn en hebben daarom vaak een net iets andere specialisatie of skillset. Hiervan op de hoogte zijn als gebruiker en de tool kiezen die het beste aansluit bij jouw specifieke tekst kan de vertaling naar een hoger niveau tillen.
Gebruik tools zoals Google Translate of DeepL voor simpele teksten die snel een goede grammaticaal kloppende vertaling nodig hebben.
Wanneer je echter werkt met meer creatieve en contextgevoelige teksten, én als je de wens hebt om eventueel de toon aan te passen, zijn tools zoals Gemini en ChatGPT wellicht meer geschikt.
Tip 2: Geef de context mee (The ‘Prompt’ is Key)
AI is en blijft een assistent. Waar een mens kansen buiten een opdracht om ziet liggen, doet AI precies wat je van vraagt. Maar dan ook écht precies. Hoe meer je jouw gekozen tool dan ook meegeeft qua context, hoe beter de output. Geef bijvoorbeeld aan of je een informele of formele tekst wilt ontvangen en geef een gedetailleerde omschrijving van de doelgroep waar de tekst voor is bedoeld. Het uitdenken en geven van deze informatie maakt het verschil tussen een (on)acceptabele vertaling en een goede vertaling.
Tip 3: Let op culturele nuances en lokale gezegden of uitdrukkingen
Het vertalen van een tekst is niet simpelweg het 1-voor-1 vervangen van woorden van de een naar de andere taal. Je vertaalt een boodschap naar een compleet andere bevolkingsgroep en cultuur. Daarom maakt een effectieve vertaling gebruik van lokalisatie: een vertaal- en marketingtechniek waarin er rekening wordt gehouden met culturele nuance en andere lokale details bij het vertalen van een boodschap. Een terugkomend probleem van ChatGPT is dat het helaas nog te vaak te letterlijk vertaalt. Gezegden zoals “it’s raining cats and dogs” worden omgezet naar een zin over regenende huisdieren voordat je het doorhebt. Wees daarom waakzaam voor geautomatiseerde vertaaltools die zo rechtdoorzee zijn dat de tekst niet meer klopt.
Tip 4: De kracht van de ‘Glossary’ (Woordenlijsten)
Wanneer je je tekst voor zakelijke en/of professionele doeleinden wilt gebruiken, is consistentie van groot belang. Wat wordt gespeld met hoofdletters? Wat juist niet? Hoe schrijven we de bedrijfsnaam? Zijn er specifieke termen en jargon die het bedrijf juist wel of niet wil gebruiken? Een tekst die zorgvuldig en professioneel tot in de kleinste details oogt, is te bereiken door AI een woordenlijst (ook wel glossary genoemd) te geven, voordat je de vertaalopdracht uitvoert.
Tip 5: De menselijke controle (post-editing)
Wanneer AI je tekst geschreven of vertaald heeft, is het belangrijk dat je de output proefleest. Is de tekst daadwerkelijk zoals je hem wil? Is de tekst consistent en zijn de voorbeelden en bronnen relevant? AI heeft namelijk soms de neiging om informatie te “hallucineren”. Dit houdt in dat een geciteerde bron of onderzoek soms niet eens bestaat. Dit komt omdat AI niet “schrijft”, maar voorspelt. Gebaseerd op ontzettend veel data uit bestaande teksten kiest AI het met de grootste kans daaropvolgende woord. Hoe specifieker je situatie en de benodigde tekst, hoe sneller dit mis kan gaan. Proeflees daarom altijd de output en voorkom reputatieschade door slordige fouten in je zakelijke communicatie.
Tip 6: Privacy en dataveiligheid
AI werkt als een grote database. Developers voedden LLM’s met data uit bestaande teksten, zodat ze genoeg voorbeelden hebben voor patroonherkenning. Daarnaast leren deze modellen actief van onze prompts en kan het niet uitgesloten worden dat ergens anders opgedane informatie gebruikt wordt om jouw verzoek te vervullen. Lever daarom nooit privacygevoelige informatie aan wanneer je met een AI werkt en voeg deze details op een later moment zelf aan de tekst toe.
De hybride toekomst
Hoewel AI zeker kan helpen op tekstueel gebied, zijn er simpelweg te veel verschillende manieren om een tekst te schrijven: Teksten kunnen tientallen verschillende doelgroepen (van kinderen tot academici), verschillende markten (non-profit tot rechten) en verschillende tonen hebben. Wil je benaderbaar en toegankelijk zijn of juist autoritair en betrouwbaar? En alleen omdat een specifieke contentformule één keer werkte, wil niet zeggen dat elke andere tekst in de toekomst met dezelfde prompt ook gaat scoren. Teksten zijn tenslotte ook trendgevoelig. Welke bronnen en voorbeelden gebruik je en hoe relevant zijn deze momenteel? De meer one-size-fits-all-benadering van schrijven met AI gaat het daarom nooit écht winnen van een tekst die daadwerkelijk is geschreven door een mens. Wij zien daarom ook vooral een hybride toekomst voor ons. Een toekomst waarin AI een ondersteunende tool is, maar geen vervangende.
