Skip to content Skip to footer

Wat is Big Tech en Big Data? Is het gevaarlijk?

Je hoort er steeds vaker over in het nieuws: Big Tech en het eventuele misbruik van gegevens. Daarnaast wordt het soms verward met Big Data. Hoewel het één niet per se volledig losstaat van het ander zijn het geen synoniemen. Maar wie of wat zijn Big Tech? En wat is dan Big Data? Wij leggen het voor je uit.

Wat is Big Tech?

In talkshows, nieuws op televisie en online en in opiniestukken gaat het vaker over Big Tech dan Big Data. De term Big Tech (‘internetgiganten’) slaat op de grootste groep (Amerikaanse) technologiebedrijven met enorme macht, zowel economisch als gebruikersdata- en informatie.

Big Tech heeft betrekking op Meta (Facebook/Instagram/WhatsApp/Messenger//Oculus VR-brillen, en nog enkele andere platformen). Daarnaast vallen Alphabet (YouTube/Google/Android), Apple en Amazon onder Big Tech. Dit zijn ‘de grote vier’. Soms wordt ook Microsoft onder de belangrijkste Big-Tech-bedrijven geschaard: ‘de grote vijf’. Twitter wordt in bredere zin wel eens meegenomen. Big Tech domineert en bezit een enorm deel van ons internetverkeer. Waarom komt deze term toch steeds in het nieuws? Dat heeft te maken met de volgende onderwerpen:

Is Big Tech gevaarlijk?

Dit is de 5 bij het artikel: wat is big tech en big data? Is het gevaarlijk?.

Hier is niet een concreet antwoord op te geven maar velen vinden van wel. De bovengenoemde vier grote spelers domineren het virtuele speelveld en hebben een wereldwijde monopoliepositie. Eén van de veelgehoorde kritiekpunten betreft privacy: doordat Big Tech zo’n macht heeft over ons dagelijks internetgebruik kunnen zij een enorme hoeveelheid aan privacy-gevoelige gegevens van gebruikers verzamelen en analyseren (Big Data). Deze informatie kan misbruikt worden, zoals verkoop aan andere commerciële bedrijven, er kunnen datalekken en hacks plaatsvinden, en met deze gegevens kan Big Tech in bredere zin voor ons bepalen hoe ons digitale leven eruit ziet. Critici benoemen ook altijd dat deze bedrijven kunnen besluiten wat is toegestaan en wat niet. Denk aan censuur, (beperken van) vrijheid van meningsuiting, cancel-cultuur, bepalen welke advertenties we mogen zien, maar ook oneerlijke concurrentie en desinformatie (meestal ten gunste van Big Tech). Welke invloed heb je nog over je privégegevens?

Dit kan verstrekkende gevolgen hebben, aldus criticasters. Immers; wat online gezegd of niet gezegd ‘mag’ worden, sijpelt vaak door naar de fysieke wereld. Zo kan er ook invloed uitgeoefend worden op politiek in het algemeen, politici, (mogelijk controversiële) meningen en (online) ‘straffen’. Ook willen deze organisaties steeds meer van je weten, gegevens verzamelen, hier meer vrijheid in krijgen en soepelere wetgeving. Sowieso is privacy wettelijk minder streng beschermd in Amerika en China dan in de EU. China wordt hierin namelijk ook steeds groter en machtiger (TikTok). Big Tech wordt door tegenstanders wel eens vergeleken met Big Brother in de dystopische roman ‘1984‘ van George Orwell.

Dit is de 6 bij het artikel: wat is big tech en big data? Is het gevaarlijk?.

Andere kritiek

Behalve de sterke kritiek op de bescherming van privacygevoelige gegevens, of juist het gebrek daaraan, wordt regelmatig belastingen, rijkdom en werknemers.

Belasting

Meta, Alphabet, Amazon en Apple (en eventuele andere tech-giganten, zoals Microsoft en Twitter) betalen relatief weinig belasting. Zij vestigen zich in fiscaalgunstige landen waar een minimale belasting afgedragen dient te worden, maar maken enorme winsten in andere landen/wereldwijd. Daarnaast gebruiken zij bepaalde structuren en constructies. De verontwaardiging hierover wordt steeds groter, zeker nu belastingen en inflatie voor ‘de gewone mens’ omhoog schieten.

Dit is de 7 bij het artikel: wat is big tech en big data? Is het gevaarlijk?.

RTL Nieuws meldde in 2021 dat Nederland bijna een half miljard aan belastingen van ’tech-reuzen’ misloopt. Dit was een onderzoek van ActionAid, een mensenrechtenorganisatie. Alle G20-landen samen zouden zo’n 32 miljard aan inkomsten zijn misgelopen. Er worden wel eens rechtszaken aangespannen door o.a. de Europese Commissie over naheffingen of winstbelasting maar ze verliezen regelmatig. Veel mensen accepteren dit niet langer. Er wordt vanuit sommige partijen in de EU-politiek en privacyorganisaties wel van alles geprobeerd maar ook zij lopen vaak tegen de macht van Big Tech aan. Dit brengt je eigenlijk weer terug bij de eerste vraag: zijn ze gevaarlijk? Dat is iets dat ieder voor zichzelf moet bepalen.

Rijkdom en werknemers

Big Tech heeft vaak een ‘kleine’ club aan hooggekwalificeerde werknemers in dienst ten opzicht van hun beursgenoteerde waarde. Alle overige werknemers, vaak externe en hulpkrachten, worden volgens critici voor een minimaal loon aan het werk gezet met minder voordelige en instabiele arbeidsvoorwaarden. Dit terwijl de top van het bedrijf miljoenen tot miljarden verdient en dit ‘weinig deelt’ met de rest van de wereld maar vooral voor zichzelf houdt. Ook als er sprake is van misstanden of men wordt teruggefloten. Het valt volgens tegenstanders niet meer te verantwoorden.

Lobbyen binnen de Europese politiek

Dit is de 8 bij het artikel: wat is big tech en big data? Is het gevaarlijk?.

Meta, Amazon, Apple en Alphabet (Google) zijn Amerikaanse bedrijven maar opereren ook in de EU. Desalniettemin heb je met meerdere continenten te maken wat betreft wetgeving, belasting, politiek, privacy en meer. Vorig jaar bracht Corporate Europe Observatory (CEO, een soort ‘lobbywaakhond’) het ‘lobby-universum’ van meer dan 600 technologiebedrijven, groepen en verenigingen in kaart. Uit hun onderzoek bleek dat jaarlijks voor zo’n 97 miljoen gelobbyd wordt bij Europese instanties op het gebied van digitaal economische regelgeving. Hiermee is tech de grootste lobbysector binnen de EU, nog vóór farmacie, fossiele brandstoffen, financiën en chemicaliën. Van de 612 bedrijven wordt bijna een derde (€32+ miljoen) van het budget uitgegeven door een groep van zo’n tien bedrijven: de ‘grote vijf’ Big Tech, inclusief Microsoft, en enkele andere organisaties zoals Vodafone, IM en Huawei. Zij hebben dus grote potentiële invloed op digitale wetgeving.

Dit is de 9 bij het artikel: wat is big tech en big data? Is het gevaarlijk?.

Volgens CEO heeft zo’n 20 procent (verwachting ligt hoger) van die lobbyende bedrijven een Amerikaans hoofdkantoor. Er wordt niet enkel individueel gelobbyd maar ook collectief en georganiseerd. CEO zegt verder dat alleen al de bedrijfsverenigingen die namens Big Tech lobbyen een budget hebben dat dat van de onderste 75% van de bedrijven in de digitale industrie ver overtreft.

Al de bovenstaande kritiekpunten bezorgt veel mensen onrust en baart hen zorgen. Daarom haalt de dominante, machtige mondpolitiepositie van de vier (vijf) grote spelers vaak de media. Rechtszaken, wetgeving, regelingen, belastingen, waakhonden, privacy, non-profitogranisaties – allemaal onderdelen van het actuele nieuws rondom Big Tech.

Overlap met Big Data

Big data

Big Tech maakt gebruik van Big Data. Dat laatste betekent ‘massadata’, enorme bergen aan gegevensverzameling (datasets). Hiertussen zitten vaak privacygevoelige gegevens, direct of indirect. Big Data groeit enorm. Mensen delen steeds meer via social media: leeftijden, bestanden, namen, foto’s, films en video’s. Dit wordt allemaal opgeslagen. Ook overheden gebruiken in toenemende data steeds meer digitale constructies en toegangen (DigiD, bijvoorbeeld) waarbij gegevens worden geproduceerd, verzameld en opgeslagen. Daar hoeft niet per se iets mis mee te zijn. Wel blijft de digitale wereld altijd kwetsbaar voor bijvoorbeeld datalekken en aanvallen van hackers. Apparaten zoals smartphones, computers en tablets verzamelen ook steeds meer zelf informatie, zoals over je surfgedrag, interesses en je locatie. Let daarom altijd op de instellingen op je toestel, gebruik een VPN en indien nodig af en toe een privéscherm.

De twee termen, Big Tech en Big Data, zijn niet hetzelfde maar zijn ook niet afzonderlijk te bekijken. Hopelijk is het nu allemaal wat helderder! Je kunt dan zelf bepalen wat je ervan vindt.

Dé plek voor tips en uitleg over tech: Windows, Apple, Microsoft Office, DigiD en meer.